Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes de narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.